Evren Allah tarafından yaratılmış varlıklar alemidir. Varlıklar alemi bir düzen içinde varlığını sürdürebilmesi için Allah tarafından ihdas edilmiş kanunlarla idare olunur. Tabiat kanunları dediğimiz doğa olayları, birbirine ilintili ve ilişkili olarak cereyan etmektedir. Mahlûkatın içinde İnsanın dışında akli melekesi olan hiçbir varlık yoktur. İnsan düşünen, inanan, akli melekesini çalıştıran, vicdan sahibi ve iradesini iyi, ya da kötü yönde kullanabilen tek varlıktır. İnsan ve insanın dışındaki bütün varlıklar evrenin işleyişinde hem etkileyen, hem de etkilenen birer unsurlardır. Diğer varlıkların en çok etkilendikleri ise, insanın yaratılış sırrına aykırı hareket etmesiyle kendilerinin olumsuz etkilenmesidir. Her tür afet ve felaketler birbirini etkileyerek bir çığ gibi büyür, birbirini zincirleme domino taşı gibi de süratle birbirini etkiler. Kutsal kitaplarda dünya hayatı içinde yaşanan bir sürü ibret verici afetler, felaketlerden bahseder. İnsanoğlu ne yazık ki ibret almaz ve kıyamete davetiye çıkarır.
Bütün canlı ve cansız varlıklar, Allah'ın koyduğu tabiat kanunları içinde yaşarken; insanoğlu için de bu dünyayı bir imtihan yeri olarak belirlemiştir. İnsanoğlu için peygamberler göndererek, inanç, ibadet ve ahlak eksenli kitaplar indirilmiştir. İnsan güzel ahlakı yaşayarak cenneti bu dünyada yaşar ve yaşatır. Eğer Allah'ın indirdiği kitaba göre, bir hayat anlayışı yok ise, hem kendine, hem topluma, hem de yaratılan bütün varlıklara karşı bir suç işlemiş durumdadır. Kötülükler ve çirkinlikler de birbirini etkileyen, felaket ve afetleri tetikleyen, hatta dünyayı cehenneme çeviren hareket ve davranışlardır. İnsan ne yapıyorsa karşılığını mutlaka ceza olarak gerecektir. Ne yazık ki işledikleri suçun cezası, aynı zamanda kendisi dışındaki insan ve diğer yaratılmışlara kadar sirayet edecektir. Çünkü insan tek başına hayat sürdüremeyen bir varlıktır. Bu sebeple yeryüzündeki bütün varlıklar hep bir arada ve bir düzen içinde yaşamaları kaçınılmazdır. Toplum olmak demek bir düzen ve nizam içinde yaşanması gereken ilkeleri başlangıçta kabullenmek demektir. Kimse kafasına göre hareket edemez ve kimse kafasına göre bir yaşam süremez.
İnsan olarak hepimiz herkesle ilişkili ve herşeyle iletişim halindeyiz. İnsanın kendisinin dışındaki varlıklar kendisine hizmet etsin diye yaratıldığına göre, bizlerin adil ve ahlaklı bir tutum içinde hayatımızı kazandığımız değerlerle paylaşarak sürdürmeliyiz. Birbirimizi anlamalıyız. Birbirimizle sağlıklı bir şekilde anlaşmalıyız. Sevgi, şefkat, merhameti hoşgörü kültürü içinde yaşamalıyız. Bütün güzel hasletleri kendimizde toplamak için, önce kul olma gereklerini yerine getirmeliyiz. Daha duyarlı ve daha tutarlı olmalıyız. Çünkü birbirimizi anlama ve birbirimiz tarafından anlaşılma demek, "Birimiz hepimiz; hepimiz birimiz" anlayışıyla karşılıklı iyi muamele etmek demektir. O zaman birbirimizi hal lisanıyla anlayabiliriz. O zaman gönül dostu olabiliriz. Hatalarımızla, sevaplarımızla bizler insanız. Beşeriz. Birbirimizi hoşgörüyle kucaklayıp, hep birlikte Allah'ın ipine sarılmalıyız. Eğer birbirimizin kalbini kırıyorsak, suçlu aramamalıyız. Nedeni her nedenden olursa olsun birbirimizden özür dilemek yerine helalleşmeliyiz. Özür bir tevazu ve gönül alma olsa da, helalliğin yerini tutması mümkün değildir. Kırılan kalplerin tamiri adına, helalleşmek demek, Allah huzurunda aynı zamanda karşılıklı boyun eğmek demektir. Bu sebepten hoşgörüyü sözde değil, özde yaşamalı; buna mukabil özür dilemek yerine karşılıklı helalleşmeliyiz.
