Ebru Sanatı... Dünya Mirası.

En eski kağıt süsleme sanatı olarak bilinen, Osmanlı Türk İslam Sanatı olarak kabul ettiğimiz Ebru Sanatı Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu olan UNESCO tarafından dünya mirası olarak seçiliyor. UNESCO Türkiye Milli Komisyon Başkanı Prof. Dr. Öcal Oğuz Paris'te yapılacak Somut Olmayan Kültürel Miras (SOKÜM) Hükümetlerarası  Komitesi Toplantısı'nda,  Türk sanatı ebrunun dünyanın ortak mirası kabul edileceğini belrterek; "Ebru Sanatı yüzyıllar boyunca bizim kitap kapaklarımızda ve içinde  çok farklı  süsleme teknikleriyle kullandığımız bir kağıt resim sanatı" olduğunu söyledi. Bunu bir sanatçı duyarlıyla sanat ve kültür adına bir müjde ve övünç kaynağı olarak görüyoruz. 

Portre resim sanatından ziyade ebru, hat, tezhib ve minyatür sanatlarının geliştiği geneleksel Türk İslam Sanatı olan Ebru Sanatının Osmanlı döneminde  apayrı bir yeri vardı. Ebru Sanatı soyut olduğu kadar büyülü bir dünyanın anlatımını içerir. Renklerin raksı, ancak birbirleriyle karışarak ve kaynaşarak bir ahengi oluşturur. Ebru Sanatının felsefesinde yatan mantık; "Ben, sen, o, " yoktur. "Biz, siz, onlar" da değildir. "Bütün renkler toplandık, kaynaştık; bir olduk, biz olduk" yani "Hepimiz" ifadesinin anlatımı vardır. Ancak o zaman birlik ve dirlik vardır. Birlik ve dirlikte huzur vardır, mutluluk vardır, bereket vardır. İşte ebrunun varoluş felsefesi  budur.

Ebru sanatımız son yıllarda yeni nesil gençlerimizin ilgisini çekmekle kalmıyor, ona olan ilgiyle öğreniliyor, tatbik ediliyor ve nice gençlerden usta ebru sanatçısı yetişiyor. Belediyelerin ve kültür müdürlüklerinin katkılarıyla açılan ebru kurslarıyla geleneksel ebru sanatımıza sahip çıkılıyor. Bu sevindirici durum genç kızlarımız, öğrencilerimiz ve kadınlarımız tarafından erkeklere nazaran daha da ilgi görüp ebru sanatı gelişiyor. Çünkü ebru sanatı  aynı zamanda insanı olgnlaştırıyor ve insan ruhunu terapi ediyor.

Ebru Sanatı gibi Geleneksel Osmanlı Türk İslam Sanatlarında mutlaka İslami bir mefkure, İslami bir şuur ve sonsuz bir ahenk vardır. İnsanın beş duyusuna hükmeden kalbi bir yaklaşım vardır. İnsanı cezbeden ve insanı içine alan, insanı terbiye eden, iyileştiren bir yönü vardır. İslami, insani ve vicdani değeri vardır. 

Profösör

Çocukluğumun İlk Sanat ve Estetik Ruhu

Nedense resim dersini çok seviyorum.  Resim yapmayı seviyorum. Akşamları da babamdan yardım istiyorum. Akşamları evde ders çalışıyoruz. Ortada bir küçük sehpa. Üzerinde küçük bir kanaviçe ile işlenmiş çiçekli örtü. Üzerinde bir gaz lambası bize göz kırpıyor. Ben henüz yedi yaşındayım. Gölgem lambanın ışığıyla birlikte duvara yansıyarak sanki sinemaskop bir sihirli odanın içinde mutluluğumu yaşıyorum. İlk kez babam bana resim yapıyor. Dün gibi hatırlıyorum. Babam sabit kalem kullanıyor. Islandığında mürekkep salıyor. Onunla yazılan ve çizilen şeyler silgiyle bile çıkmıyor. Daha sonra bu kalemleri postacıların kullandığını gördüm. İmza bilmeyenler başparmağını ıslatıp bu kalemle üzerinde karalandığı zaman bir nevi ıstampa görevi görüyor. Parmakla evraka imza basılıyor. Parmak basmak da oradan geliyor sanırım. 

Babam bana resim çiziyor. Üç tane kara selvi çiziyor, Yanında da üç tane ev. Bir otobüs ve otobüsü bekleyen bir de adam çiziyor. Ben çok beğeniyorum. ben de onun gibi nasıl çizerim uğraşıyor ve çaba gösteriyorum. Nihayet bir şeylere benzetiyorum. Seviniyorum, çocuk gibi seviniyorum. Oysa  daha çocuğum ben. Öğretmenim beğeniyor resmimi. Aferin diyor. Teşvik görüyorum. Sanat ve estetik sanki benim bilmediğim ve ben de var olan bir duyguyu öğreniyorum.

Yıl 1970 ilk kez tarama ucuyla tanışıyorum. Daha önce güzel yazı yazmak için öğretmenlerimizin aldırdığı divit uca benzemiyor. Karikatür çizimleri için ve kaligrafik yazılar yazmak için sihirli bir uç. İyi ki tanışıyoruz, karikatürler çizmeye başlıyorum o zaman. Kaligrafik yazılar yazarak kalpleri fethediyorum.

(Yukarıdaki videoda bir kaligrafik yazı çalışmasını sizlerle paylaşmak istedim. Siz de tarama ucuyla tanışın. Desen çizin. Kaligrafik yazı yazın. Mutlu olun. Mutlu edin.)

Profösör