Değerler bir bütündür. Maddi değerler, manevi değerler gibi bir ayrıma gidersek değerleri kendi kalıpları içinde daraltmış ve onları değersizleştirmiş sayılırız aynı zamanda. Önemli olan bütün değerlerin ulviyet içinde değer bulmasıdır. Bütün değerler, hakla, adaletle buluşmalıdır. Nafakası için sabahtan akşama kadar ter döken, tarlada, fabrikada çalışan, üreten ve ürettiğinin karşılığını maddeten alan, bununla birlikte, taltif ve teşvik görenin kazanımlarını sadece maddi bir değer içinde etüd etmek doğru değildir. Eğer işlediklerimiz, duygu ve düşüncelerimiz, davranışlarımız, Allah'a kulluk değerleriyle bütünleşiyorsa, işte o zaman, hayat yaptıklarımızın bütünüyle bir ibadet şeklidir. Aynı zamanda da bu fani dünya da koskoca bir mabettir.
Bir hazinenin maddeten bir değeri olmakla birlikte, ona karakter kazandıran özellikleriyle de manevileşen değerleri vardır. Milattan önce, antik çağlardan kalan kırık bir vazonun, ya da bir sikkenin değerini bazen uzmanlar bile paha biçmede acze düşebiliyor. Bir kurtarıcı sözcüğün insan hayatını kurtarabildiği gibi, hayata kazandıran değeriyle üretime katkısı, sadece maddi kazanımlarla ölçülmesi elbette doğru sayılmaz. Önemli olan insanlığa hizmetle kazandırdığı değerler bütünüdür.
Bir tebessüm etmek bile abı hayat kadar değerlidir. Gönül hoşluğudur. Çünkü tebessüm şuurluluk halidir. Gönül hoşluğu içinde yaşayan kimseler, olumsuz etkenlere karşı korunaklıdır. Huzur ve mutluluk kapılarının anahtarı tebessümdür. Gönül hoşluğu belki de, değerlerin içinde en büyük değerdir. Değerler maddi ve manevi yanıyla birbirini tanımlar. Yoksa insan beden ve ruhtan oluşmuş bir değerler bütünü olamazdı. Önemli olan bu değerin, kimlik yapısıyla, kişilik ve nitelikleriyle, veren ile alan arasındaki kurulan kozmik bir bağ olmasıdır. Değerler ancak bir bütünlük içinde olduğunda, insanlar ve topyekun yaratılmışlar üzerindeki sorumluluğu, bir şuurluluk halidir. Bu şuurluluk haliyle değerler bütünlüğü içinde yaşayan kul züht ve takvayla buluşarak hayatını anlamlaştıracaktır.
Profösör
